Nola sortu lankidetza-esparruak bilbe komunitarioekin Administrazio Publikotik

Mauro Castro eta Laia Forné La Hidra Cooperativako Ikerketa Institutukoak dira. Urriaren 14an egingo den topaketan aurkeztuko duten ikerketa egiten dute. Ziur daude bilbe komunitarioak funtsezkoak direla tokiko jarduera instituzionalaren eta herritarren ekimen sozialen artean lankidetza-esparru berriak ezartzeko.

Hondamendi naturalen ekologia politikoari buruzko azterketek bi oinarrizko printzipio berretsi dituzte: batetik, hondamendi beraren aurrean, inpaktuak kaltegarriagoak direla prekarietate handiagoa jasaten duten populazioentzat; eta, bestetik, muskulu komunitario handiagoa duten gizarteak arriskuen aurrean erresistenteagoak direla eta inpaktuaren ondoren errekuperatzeko gaitasun handiagoa dutela.

Koronabirusaren pandemiak eragindako larrialdiak bi ideia horiek baieztatzen ditu. Bizitzari eusteko baldintzak larriagotu dira, gizartea mugaraino eramanaz eta dauden kalteberatasunak eta desberdintasunak areagotuaz. Erantzun gisa, elkarri elkartasuna eta laguntza emateko ekimenak ugaritu dira planetaren luze-zabalean, eta bilbe komunitarioen garrantzia agerian geratu da bizitzari eusteko benetako zutabe gisa.

Solivid proiektua mundu osoko 28 herrialdetako ekimen solidarioei buruzko informazioa biltzen duen baliabideen bankua da, eta bertan agertzen denez, elkartasun-ekintzak zabaldu egin dira gai oso ezberdinetan. Batzuk banakakoak eta bat-batekoak izan ziren (irakasleen eta artisten doako jarduerak edo osasun-langileei eskainitako txaloak, esate baterako) edo pertsonak aldi baterako elkartzearen emaitza, konfinamendutik eratorritako baldintza espezifikoei erantzuna emateko. Esperientzia zirkunstantzial horiek ibilbide laburra izan dute. Beste batzuk antolatutako erantzun kolektiboak izan dira (edo Raul Zibechik deituta bezala, pandemiako mugimenduak); horiek ekintza kolektiboko forma berrietan kristaliza daitezke, gutxi gorabehera aurretik zeuden bilbe komunitarioekin eta azpiegitura sozialekin eratuak.

Eric Klinenberg egileak, “Palaces for the People: How Social Infrastructure Can Help Fight Inequality, Polarization, and the Decline of Civic Life” bere liburuan, azpiegitura soziala loturak eta baliabideak eskuratzeko zubiak sortzeko ekipamendu komunitario eta espazio publiko gisa aipatzen du. Klinenberg-en arabera, ikerketa horren abiapuntu-hipotesia da bilbe komunitarioak, komunitatea erreproduzitzen duten lankidetzaren eta interdependentziaren modu bezala ulertuta, indartu egiten direla azpiegitura sozial trinko eta sendoa izanez gero. Elkartasuna eta bilbe komunitarioak ez dira hutsean sortzen, baizik eta aurretiko kultura-ondarean oinarritzen dira, horiei usten dieten azpiegituretan eta denboran zehar irauten duten harreman sozialetan.

Beraz, premisa horiek abiapuntutzat hartuta, ehun sozio-komunitarioa funtsezko elementua izan daiteke krisia igaro ondoren aukera berriak eraikitzeko. Eta herritarren elkartasunaren larrialdi horrek aukera-leiho bat irekitzen du tokiko jarduera instituzionalaren eta herritarren ekimen sozialen artean lankidetza-esparru berriak ezartzeko. Lankidetza-esparru horiek esku hartzeko modu bertikal eta zentralizatuak atzean utzi behar dituzte eta dauden gaitasun, ezagutza eta egitura komunitarioak ezagutzeko eta aintzat hartzeko aukera eman.

Modu horretan, premisa horiek kontuan hartuta, lankidetza publiko-sozialaren alderdi soziala aztertuko dugu, gizarte-arloko hainbat adierazpen irudikatzen dituzten bost esperientziari erreparatuta: ekonomia soziala eta solidarioa, auzo-ehunak, hirugarren sektorea, aktibismo digitala eta maker komunitateak.


Zer gertatzen da bilbe komunitarioekin instantzia publikoekiko dituzten loturetan? Zer-nolako aldeak aurkitzen ditugu gizarte-arloko aktore ezberdinen arteko lankidetza-esparruetan? Lankidetza-esparruak egokiak al dira azpiegitura sozial hori eta bilbe komunitario horiek sustatzeko? Nola mantentzen da elkartasuna COVID-etik haratago? Alegia, zer elementuk ahalbidetzen dute koiunturazko ekintzetatik haratago joatea eta larrialditik erakunde-mailara igarotzea, koprodukzioko harreman iraunkorrak sortuz?

Galdera horiek eta haien erantzunak kontuan hartuta, espero dugu ikaskuntzak eta gakoak atera ahal izatea bidezkoagoak eta iraunkorragoak diren eredu berrietara egin beharreko trantsizioari heltzeko.

INFORMAZIO GEHIAGO IZEN-EMATEA

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude