2. Administrazioaren eta herritar antolatuen arteko gaitasunak egokitzea
Lankidetza publiko-komunitarioa ez da soilik kontsultatzea, diruz laguntzea edo eskuordetzea. Lankidetza horrek gaitasunak batzea eskatzen du. Beraz, baliabide publikoak, ezagutza teknikoa, energia soziala, berme juridikoak, finantzaketa, lurzorua, konfiantza eta konpromiso komunitarioa lotu behar dira bizitzeko eta bizi-proiektu bat garatzeko leku duina izateko beharrari erantzun partekatua emateko, diru-sarreren araberako kostuarekin.
Lankidetza honen barruan, erronka garrantzitsuenetariko bat da Administrazio Publikoaren egitekoa berrikustea. Haren erregulazioa, eskubideen bermea, ondasun publikoen babesa, legezkotasuna eta kontrol ekonomikoa lagaezinak dira. Hala ere, laguntzak, lizentziak edo baimenak ematera edo ukatzera mugatzen denean, erronka konplexuei aurre egiteko duen gaitasunaren zati bat galtzen du. Bizitegi-premiak baldintzak aktibatzeko, baliabideak konektatzeko eta gaitasunak lotzeko gai den erakunde bat eskatzen du, horiek bananduta behar adinako erantzun bat lortzea zaila bailitzateke.
Gaitasunak egokitzea edo batzea da bizitegi-erronka jorratzeko beharrezkoak diren baliabideak sistemako leku ezberdinetan banatuta daudela onartzea. Lurzorua esku publikoetan egon daiteke, energia soziala herritarren kolektiboetan, gaitasun teknikoa talde profesionaletan, harreman-esperientzia erakunde sozialetan, finantzaketa askotariko tresnetan eta ezagutza kokatua arazoa zuzenean bizi duten pertsona eta komunitateengan. Gaitasun horietako bakar batek ere ez du, berez, bizitegi-premiaren konplexutasuna konpontzen. Indarra hartzen du erantzun partekatu baten inguruan konbinatzen badira.
Lankidetza-modu hori ez da parte-hartze apaingarria edota herritar antolatuei kontsulta soil bat egitea. Hain zuzen ere, interes orokorrera bideratutako koprodukzioa da, eta, horrela, eragile bakoitzak zerbait espezifikoa eta beharrezkoa jartzen du. Administrazioak esparru komuna babesten du, bermeak ematen ditu, arautu egiten du, baliabideak mobilizatzen ditu eta erantzukizun publikoari eusten dio. Gizarte-erakundeek, kooperatibek, auzo-sareek edo ekimen komunitarioek hurbiltasuna, lurraldearen irakurketa, bitartekaritza-gaitasuna, eguneroko lotura eta etxebizitza eskuragarriak, inklusiboak eta ez espekulatiboak lortzeko moduekiko konpromisoa ematen dituzte.
Gakoa da bi sinplifikazio saihestea. Lehena administrazioak bakarrik egin dezakeela pentsatzea litzateke, baldin eta eskumenak eta aurrekontua izanez gero. Bigarrena, berriz, komunitate antolatuak prozesu konplexuak jorra ditzakeela pentsatzea litzateke, esparru publikorik, egonkortasunik, baliabiderik eta bermerik gabe. Gaitasunak batzea bi aldeen arteko interdependentzia onartzea da: publikoak zuzenean kontrolatzen ez dituen jakintza eta energia sozialak aktibatu behar ditu, eta komunitarioak esparru instituzional bat behar du, prozesuek segurtasuna, zilegitasuna eta jarraipena izan ditzaten.
Hori dela-eta, lankidetza ahuldu egiten da alde batek uste badu besteak oztopatu, inbaditu edo moteldu besterik ez duela egiten. Halaber, lankidetza ahultzen da lankidetza erantzukizun publikorik gabeko lagapenarekin nahasten bada. Ahalik eta azkarren erakutsi behar da bizitegi-erantzunak indarra hartzen duela eragile bakoitzak “berea” bakarrik emateaz gain, jarduteko duen modua doitzea onartzen duenean, guztiak hobeto funtziona dezan. Piezak batu ez ezik, egokitu egin behar dira lehen ez zegoen gaitasun kolektiboa sortzeko.
Erreferentzia praktiko eta inspiratzaileak
“Bizitzeko leku bat” plataforma (Perviure)
“Zubi” operadoreak eta kudeaketa delegatua Habitat3an
Bizigune. Euskadiko etxebizitza hutsaren programa
Borsa de Lloguer (Bartzelonako alokairu-poltsa)
Inklusiorako higiezinen agentzia soziala Alazti Fundazioan
Kudeaketa komunitariorako lehentasunez erostea eta atzera eskuratzea Orsola Etxean
Gako honek Lankidetza-moduak eta Aurrekontuak eta baliabideak ezaugarriekin bat egiten du.
Ezaugarri horiei erreparatuta, esan dezakegu lankidetza heldu bat hasteko ez dela soilik “nork zer egiten du” galdetu behar, baizik eta eragile bakoitzak zer ekarpen egiten duen jakin behar da, erraz ordezka ezin daitekeena: auzotarren konfiantza, esperientzia teknikoa, arautzeko gaitasuna, eguneroko presentzia edo lurraldearen ezagutza.